Dinde İyilik :

İyilik, Allah ve Resulünün bizden yapılmasını istediklerini yerine getirmek, akıl ve vicdanın hoş gördüğü şeyleri yapmaktır. Hatta kötülükten sakınmak ve başkalarına kötülük yapmamaya çalışmak da iyiliktir. İslam edebiyatında yapılan bütün iyiliklere “sadaka” ismi verilir.

“Psikolojiye göre İyilik: Kendini iyi, sağlıklı ve mutlu hissetme durumu” olarak açıklanır. Bu kavramın içine akıl ve ruh sağlığı,  yaşam durumu , refah ve stresle başa çıkma becerileri de girer. Bu kavram kısaca, “kendini iyi hissetmek” olarak ifade edilebilir.”

Kant'a göre iyilik:

Kant'a göre ahlakın kaynağı asla tecrübe olamaz. Ona göre insanlarda bir iyilik iradesi vardır. Bu irade de, davranışları menfaat gözetmeksizin ortaya koymaktır. İnsanlar bu iradeyi tecrübeden değil,gerçek bilgiden kazanmaktadırlar.

Felsefeye göre iyilik:

İyilik genellikle kötülüğün (şerrin ) zıddı olarak kabul edilir ve ahlak, etik, din ve felsefe konuları tarafından incelenir ve ayrı şekillerde tanımlanır.

 filozoflara göre iyilik:

Belli insan gereksinimini karşılayan, insan çıkar ve dileklerine uygun düşen, kişiye, topluma, bir sınıfa ya da başka bir kümeye, yararlar sağlayan; maddi ya da manevi olgunun niteliğidir.

Örnekleyecek olursak mutlak iyilik; kainata, ilme, insanlığa, dine, imana, barış ve huzura, esenlik ve asayişe, sevgi ve şefkate, güzel ve hoş olana, Kur'an'a ve Allah'ın sınırlarına uygun ve sadece Allah emrettiği için yapılan ve sadece Allah rızasını gözetendir.

Kurana göre İyilik:

İyilik,Allah’a, âhiret gününe, meleklere, kitaba ve peygamberlere iman etmek; sevdiği maldan yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara, yardım isteyenlere yardım etmek ; Özgür olmayanları özgürleştirmek için gerekeni yapmak,namazı kılıp zekâtı vermektir.”(Bakara:2/177)

Hadislere göre iyilik:

Sevgili peygamberimiz sallallahu aleyhi vesellem şöyle buyurmuşlardır:

“İçinizden İslâm’ı güzelce yaşayan kimseye, yapacağı her bir iyiliğe karşılık on mislinden yedi yüz katına kadar sevap yazılır; yapacağı her bir kötülüğe ise ancak bir misli yazılır.” (Buhârî, Îmân, 31)

“...İyilik, gönlünü huzura kavuşturan ve içine sinen şeydir; kötülük ise insanlar sana fetva verseler bile, gönlünü huzursuz eden ve içinde kuşku bırakan şeydir.” (Dârimî, Büyû’, 2)

Abdullah (b. Mes’ûd) tarafından naklediliyor:

bir adam Resûlullah’a (s.a.v.), “İyi mi kötü mü yaptığımı nasıl bilebilirim?” diye sormuş, Hz. Peygamber (s.a.v.) de şöyle buyurmuştur: “Komşularının, ‘İyi yaptın!’ dediğini duyarsan iyi yapmışsındır. Onların, ‘Kötü yaptın!’ dediğini duyarsan da kötü yapmışsındır.” (İbn Mâce, Zühd, 25; İbn Hanbel, I, 402)

Sohbetimizi peygamberimizin bir duası ile bitirelim:

“Allah’ım! Beni, iyilik yaptıkları zaman sevinç duyan, kötülük yaptıkları zaman da bağışlanma dileyen kullarından eyle.” (İbn Mâce, Edeb, 57; İbn Hanbel, VI, 188)

Mehmet Emin Bayar