Takva kelimesi, sevmek, gönülden yapmak, sakınmak, korunmak, korkmak, kaçınmak, çekinmek .. anlamlarına gelir.
Dini edebiyatta ise takva kelimesi; kişinin yaptığı her iyi ve güzel işi içtenlikle Allah rızası için yapması, Allah‘ın buyruklarına uyuması ,yasakladığı çirkin davranışlardan uzak durması, masivadan sakınması, sözde ve davranışta Hazreti Muhammed sallallahu aleyhi veselleme uyuması, gönlünden hiçbir zaman Allah ve Resulullah sevgisini çıkarmaması, aklın ve dinin sakıncalı bulduğu tutum ve davranışlardan kaçınmasıdır.
Takva, İbadet ve itaatlerin Kemal derecesidir. Allah sevgisi takvanın başlangıcıdır. Takva sıfatlarına ulaşanlara “muttaki” denir.
Kur’an-ı Kerimde,bir çok yönleri ile tarif edilen takva kelimesi, bakara suresinin 197. ayetinde” En hayırlı azık“; yine aynı surenin 237. ayetinde,” feragat ve bağışlama“; Maide suresinin sekizinci ayetinde,” adaleti de içine alan yüksek bir erdem“; Hucurat suresinin 13. ayetinde, ” En büyük şan ve şeref“ ; Fetih suresinin 26. ayetinde, “Ağırbaşlılık, uygarlık, şeref, insanların şeref ve haysiyetlerine saygı”; Bakara suresinin 189. ayetinde, Hucurat suresinin birinci ayetinde, Casiye suresinin (45/19 ) ; Ayeti ile Ali İmran suresinin (3/102.) ayetlerinde, “sevgi, kibarlık ve erdemlilik“; Hac suresinin 30-32. ayetleri nde,“ allah’a, onun koyduğu kurallara saygı ve bunları ihlal etmekten sakınmak“; Aynı surenin 37. ayetinde de,“Bütün dini ve ahlaki işleri , Allah’a saygı ve onun rızasını kazanma niyetiyle içtenlikle yapmak.”; anlamlarında kullanılmıştır.
Bazı ayetlerde, takva kelimesi, bütün kötülükleri ifade eden “fücur”Kelimesinin zıddı olarak kullanılmıştır.(Şems, 91/8)
Sa’d suresinin 26-28. Ayetlerinde ise ahlakı da içine alacak şekilde kullanılmıştır. Kuranı Kerim’de takvanın karşıtı olarak”zulüm” de gösterilmiştir.
Sohbetimizi peygamberimizin bir hadisi ile tamamlayalım:
Sevgili peygamberimiz sallallahu aleyhi vesellem kendisine yöneltilen,” İnsanların arasında en büyük kerem sahibi kimdir?“ sorusuna”Takva da en ileri olandır .”cevabını vermiştir.(Buhari, Enbiya; 8,14,19)
Mehmet Emin Bayar
Balıkesir Balıkesir