Sevgili Okurlarım…

            Kişinin geçmişte yaşadığı bir olay sebebiyle internet ortamında yer alan haber, görüntü, ses, video, fotoğraf gibi kayıtlarının internetten silinmesini istemesi “unutulma hakkı” kapsamında karşımıza çıkmaktadır. Haber değeri olan konular, kamu yararı gereği haber olarak kamu ile paylaşılmakta olup habere konu kişinin menfaati bu durumdan orantısız şekilde etkilenmediği, başka bir deyişle kişinin menfaatinin korunması gerekliliği kamu yararına üstün gelmediği sürece bu konular veya olaylar haber olarak medyada yer almaktadır.

            Ancak aradan geçen zamanla olayın haber değeri zayıflamakta olup, artık olayın internet ortamında yer almasının kamu yararı açısından gerekliliği kalmadığı noktada habere konu kişiler unutulma hakkına dayanarak haberin internet ortamından kaldırılmasını talep edebilmektedir.

            Unutulma hakkı, Kanunlarda veya Anayasa’da var olan bir hak olmayıp yargı içtihatları ile hukuk düzenine giriş yapmıştır. Unutulma hakkının kullanılması için bahse konu haberin yanlış veya gerçeğe aykırı olması gerekmemektedir. Zira doğru ve çarpıtılmadan, gerçeğe uygun kaleme alınmış bir haber dahi olsa, kişiler aradan geçen zamanla birlikte artık internet ortamına adlarını yazdıklarında o haberin karşılarına çıkmasını ve o haber ile anılmayı istemeyebilmektedir.

            Bir örnek ile açıklamak gerekirse, üniversite sınavına giriş aşamasında görevliler ile sorun yaşayan, söz gelimi sınava 2 dk. geç kaldığı için sınava alınmayan bir kızın o aşamada yaşadığı sıkıntı, görevliler ile diyalogları, kızdan konuyla ilgili alınan beyanlar olayın güncel ve gerçek olması ile haber değeri taşıması sebebiyle haber yapılabilir. Ancak aynı kızın ertesi sene tekrar sınava girip istediği fakülteyi kazandığını, başarı ile bitirdiğini ve istediği işyerine başvuruda bulunduğunu düşünelim. Olayın üzerinden en az beş-altı sene geçmesine rağmen iş başvurusu yaptığı işveren tarafından veya yeni tanıştığı arkadaşları tarafından olayımızdaki kızın ismi internet arama motoruna her yazıldığında ortaya bu haber çıkacak ve kız bu olay ile anılmaktan kurtulamayacaktır.

            Keza bir doktorun yanlış ameliyat yaptığı ile ilgili bir haber medyaya yansıdığında doktor yapılan yargılama neticesinde haklı bulunsa dahi yıllarca adı arama motorunda aratıldığında insanların karşısına bu haber çıkacak ve doktor önyargılı yaklaşımlardan kurutulamayacaktır.

            Bu anlamda unutulma hakkı kişilerin başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişisel verilerini koruduğu gibi, kişilere geçmişin etkilerine takılmadan geleceğini şekillendirebilme olanağını da sağlamaktadır.

            Unutulma hakkının kullanılabilmesi için haberin makul bir süredir yayında kalmış olması, güncelliğini yitirmiş bulunması, ulaşılabilir olmasında kamu yararı kalmamış olması gerekmektedir. Aradan geçmesi gereken makul sürenin tespitinde haber olan kişinin ünlü veya kamuya mal olmuş birisi olup olmaması, halkın habere ilgisi, konunun haber olmasındaki kamu yararının yoğunluğu gibi kriterler değerlendirilecektir. Kanunda unutulma hakkının kullanılabilmesi için öngörülen belli bir süre bulunmayıp bu sürenin tespiti her somut olayın kendi özelliklerine göre yapılmalıdır.