Kafka'nın değişim eserinde hayvanlaşan hayat anlayışımızı kaç kişi anlayabildi, intihar etmek için çabalarını kaçımız düşündü ki, yoksa hasta bir kişiliğimi okuyoruz?

Kaç kişi sanat adı altında Mozart'ın, sarayda kızların peşinde koşarken krala yakalanmasını biliyor ki? Kız çığlıklar içinde kaçarken Mozart onun peşinden koşuyordu. Üstü başı dağınık, kendinden geçmiş bir halde kralı karşısında görünce susmak yerine krala şunu demişti: "Ben bayağı biriyim, ama yazdıklarım bayağı değildir." Zweig'ın, tanrının bileklerinden tuttum derken, "kaderime ben hakimim" demek istediğini, Hugo'nun kadın düşkünü olduğunu, Dostoyevski'nin kumar tutkunluğunu,

Balzac'ın dolandırıcılığını, Poe'nin ayyaş olana dek içtiğini, "Sen sarhoş mu yazıyorsun?" dedikleri zaman kaç kişi Yüzünde beliren sanat anlayışı ile yaşamın arasındaki uçuruma kendisini koydu? Tarih deliliklerle dolu... Kaç kişi bu delilikler arasında yolculuk yapmak ister? "Gecenin mahremiyetini yırttım" derken Rimbaud'u kaçımız anladı, Verlain korkularının kendini uyutmadığını, Nietzsche otel odasında kusmukları içinde ölürken yanında hiç kimsenin olmamasını, Miller'in karısını sattığını bile bilmiyoruz belki de...

Gorki gibi yazabilmek için on yılımı harcarım diyebilecek kaç deli var aramızda, Descartes'in aklın kuralları eserini yazdıktan sonra tebessüm içinde övünerek kahvesini yudumladığını, kendi romanında kurguladığı kişiliğe herkesten önce kendisinin inandığı Gogol gibi, Kaç kişi var kurgusuna güvenen?

Cipolla'nın iktisat tarihine meydan okuduğunu bile unutmuşuzdur. İbni Sina'nın "tıbbı üç kelime içine alıyorum" dediğinde kibirli halini, Batuta'nın her gördüğü yüze inancını sorduğunu, Farabi'nin mutluluk teorisini kaleme alırken mutsuz olduğunu Kaçımız düşündü ki? Düşüncelerin sakıncalı olabileceğini bile kralların savaşları kaybettiklerinde anladıkları, kardeş kavgasının gölgelerinde suskunlukları, saray odalarında musiki yerine Fransız müziğini seslendirildiğini, kaç kişi gerçeklerin bizim düşündüğümüz gibi olmadığını Biliyor ki? Sanat anlayışını hayatları ile kıyasladığınızda kaç sanatkar, kaç yazar, kaç şair, aklımızda hayal etmiş olduğumuz şekilde yaşadı ki?

Sanat delilik ister demiyorum, Tarih deliliklerle dolu ama sanatkâr deli olabilir

Michel Foucault Ve Deliliğin Tarihi